Ruzie thuis, hoe erg is dat eigenlijk voor kinderen?
Ieder huisje heeft zijn kruisje, zegt men wel eens. En dat is natuurlijk ook zo. Een onenigheid, een discussie, een ruzie.. dat komt in ieder gezin wel eens voor. Zij het bij de een wat vaker of wat heftiger dan bij het andere. Zo’n echte fikse ruzie waarbij er geschreeuwd wordt of een bord door de kamer gaat. Een vechtscheiding waarbij er veel spanning is in huis. Of een relatie op losse schroeven waarbij er heel wat uitgevochten moet worden als de kinderen op bed liggen. Wat krijgen kinderen daar nou eigenlijk van mee? Natuurlijk doe je je best om je kinderen daarvan weg te houden of denk je dat ze er heus niets van mee krijgen. Maar is dat wel zo? En hoe erg is dat?

Ze zijn gelukkig te klein om het te snappen

Inderdaad, kleine kinderen snappen het concept ‘ruzie’ nog niet. Maar ze voelen het wel. En stress, bijvoorbeeld veroorzaakt door spanning of ruzie in huis, is voor kleine kinderen eigenlijk nog meer schadelijker dan voor oudere. Kleine kinderen zijn nog volop in ontwikkeling, aan het groeien, en die ontwikkeling raakt verstoord als ze te lijden hebben onder stress. Ook baby’s, peuters en kleuters hebben een antenne die haarfijn oppikt wanneer er in huis een negatieve sfeer hangt of wanneer er misschien zelfs gevaar dreigt. Juist omdat ze het niet kunnen begrijpen, er niet over kunnen praten, moet dit allemaal lichamelijk verwerkt worden. Op hersenscans is zelfs heel duidelijk het verschil te zien tussen kinderen die veel bloot gesteld zijn aan stress (ruzie, geweld of zelfs verwaarlozing) en kinderen die in een rustige omgeving zijn opgegroeid. Dat gebeurt natuurlijk niet van vandaag op morgen maar het geeft wel aan hoe groot de invloed ook juist op de kleintjes is. Bovendien blijkt uit onderzoek dat ruzie meer voorkomt in gezinnen met kleine kinderen dan in gezinnen waar de kinderen al ouder zijn. Ook voor ouders een stressvolle periode dus.

De kinderen lagen al op bed dus ze hebben niets gehoord

Dat een kind niet in de kamer is wil niet zeggen dat het niet meekrijgt wat er in huis gebeurd. Veel vaker dan je denkt worden kinderen toch wakker maar blijven in hun kamer. Ze liggen soms verstijfd in bed van al die geluiden of zitten bovenaan de trap te luisteren. En luisteren is vaak veel ‘spannender’ dan wanneer je ziet wat er gebeurd. Heb je wel eens een voetbalwedstrijd op de radio gevolgd in plaats van op TV? Bloedstollend… En dit geldt al helemaal als kinderen in de leeftijd zijn dat ze nog volop van hun fantasie gebruik maken. Bij het horen van een ruzie of een verhitte discussie gaan ze de situatie in hun hoofd al gauw nog veel erger maken dan hij is.

Grijp op tijd in

En dat alles kan gevolgen hebben op latere leeftijd. Kinderen die opgroeien in een gezin waar er echt regelmatig spanningen en ruzies zijn hebben dezelfde gedrags- en psychologische problemen als kinderen die zelf lichamelijk mishandeld zijn. Denk hierbij aan leerproblemen, beperkte sociale vaardigheden, risicozoekend gedrag, angst en depressie. Ook hebben zij meer kans om als volwassenen ook in relaties terecht te komen waar er ruzie of geweld speelt, als slachtoffer of als dader.

Nogmaals, ruzie of een conflict hoort bij het leven en het is helemaal niet erg als kinderen zien dat dat een keertje gebeurt. Grijp op tijd in om allebei even af te koelen en praat er desnoods later over door. (Voordat het serviesgoed door de kamer vliegt bij wijze van spreken.) En vooral, spreek het daarna ook weer samen uit en maak het goed. Dat kun je, ook aan de kleintjes, in simpele taal uitleggen en dat is ook belangrijk want echt, ze snappen meer dan je denkt. Daarover in een volgend blog meer!

Wees je vooral bewust en eerlijk naar je zelf toe. Is het te vaak of te heftig? Laat het dan niet op zijn beloop maar zoek op tijd hulp. Daar zijn tegenwoordig diverse, ook laagdrempelige, mogelijkheden voor. Vraag je huisarts om advies (daar is hij ook voor) of kijk op www.vooreenveiligthuis.nl.